📋 Data Dictionary ของตาราง patients

เทียบของจริง: MIMIC-IV patients · OMOP person

🔍 ดูสคีมาที่สร้างแล้ว

-- CLI: .schema patients
-- Python/SQL:
SELECT sql FROM sqlite_master
WHERE type='table' AND name='patients';
-- ผล:
CREATE TABLE patients(
  patient_id INTEGER PRIMARY KEY,
  hn TEXT UNIQUE NOT NULL,
  gender TEXT CHECK(gender IN ('ชาย','หญิง')),
  birth_date TEXT,
  systolic_bp REAL CHECK(systolic_bp > 0),
  hba1c REAL
);

-- ดูคอลัมน์แบบแบน:
PRAGMA table_info(patients);

Diagram: มี/ไม่มี PK

เคล็ด: INTEGER PRIMARY KEY alias rowid → auto-increment + เร็วสุดใน SQLite

💻 ลองละเมิด PK ดู

CREATE TABLE t(
  patient_id INTEGER PRIMARY KEY,
  hn TEXT UNIQUE NOT NULL
);

INSERT INTO t VALUES (10001,'HN-A');   -- ok
INSERT INTO t VALUES (10001,'HN-B');
-- ▶︎ IntegrityError:
-- UNIQUE constraint failed: t.patient_id

INSERT INTO t VALUES (NULL,'HN-C');
-- ▶︎ IntegrityError: NOT NULL constraint

📦 healthinfo.db — ไฟล์เดียวจบ

🛠️ เปิดใช้ 3 วิธี (Windows)

1. แนะนำ Python sqlite3 — มากับ Python อยู่แล้ว:
   import sqlite3; con=sqlite3.connect("healthinfo.db")
   docs.python.org/sqlite3#tutorial
2. DB Browser (GUI): scoop install sqlitebrowser — ลากไฟล์ .db เข้า ดูตารางเหมือน Excel
   sqlitebrowser.org
3. sqlite3 CLI: scoop install sqlite → sqlite3 healthinfo.db
   sqlite.org/cli

💻 โค้ดเต็ม (ใช้ใน ipynb)

import sqlite3
con = sqlite3.connect("healthinfo.db")
cur = con.cursor()

cur.execute("""
CREATE TABLE IF NOT EXISTS patients(
  patient_id   INTEGER PRIMARY KEY,
  hn           TEXT UNIQUE NOT NULL,
  gender       TEXT CHECK(gender IN ('ชาย','หญิง')),
  birth_date   TEXT,
  systolic_bp  REAL CHECK(systolic_bp > 0),
  hba1c        REAL
);
""")
con.commit()

DDL ไม่ต้อง commit ก็ได้ใน SQLite แต่ commit เป็นนิสัยที่ดี

🧩 ตรวจว่าได้ตามแผนไหม

💻 1 แถว + batch จาก CSV

# 1 แถว
cur.execute("""
INSERT INTO patients
  (patient_id,hn,gender,birth_date,systolic_bp,hba1c)
VALUES (10001,'HN-54001','ชาย','1960-06-23',129.0,8.1)
""")

# หลายแถวจาก CSV (parameterized = กัน injection)
import csv
with open('patients_data.csv', encoding='utf-8') as f:
    rows = [(int(float(r['subject_id'])),
             f"HN-{int(float(r['subject_id']))}",
             r['gender'], None,
             float(r['systolic_bp']) if r['systolic_bp'] else None,
             float(r['HbA1c_level']) if r['HbA1c_level'] else None)
            for r in csv.DictReader(f)]
cur.executemany("INSERT OR IGNORE INTO patients VALUES (?,?,?,?,?,?)", rows)

con.commit()  # 🔴 ลืม commit = ข้อมูลหาย!

🛡️ Parameterized query

Placeholder ?/:name ให้ driver escape ให้ — ปลอดภัยจาก SQL injection เสมอ

Diagram: commit

con.rollback() ย้อนได้ถ้ายังไม่ commit

-- ✅ ถูก: หาคนที่ยังไม่ได้วัด
SELECT hn FROM patients WHERE hba1c IS NULL;

-- ❌ ผิด: ได้ 0 แถวเสมอ!
SELECT hn FROM patients WHERE hba1c = NULL;

Diagram: three-valued logic

อ่านต่อ: NULL values (sqlite.org)

💻 ตัวอย่าง

SELECT * FROM patients;                    -- ทุกคอลัมน์
SELECT hn, hba1c FROM patients;            -- เลือกบางคอลัมน์
SELECT hn AS hospital_no,                  -- alias
       hba1c * 10 AS a1c_x10
FROM patients;
SELECT COUNT(*) FROM patients;             -- นับแถว (สไลด์ 08)

-- ใน Jupyter: เป็น DataFrame ได้เลย
pd.read_sql("SELECT hn, hba1c FROM patients", con)

งานจริงเลี่ยง * กับตารางใหญ่ — transfer น้อยลง 10–100×

Diagram: SELECT ไหลอย่างไร

💻 ตัวอย่าง

-- 5 แถวแรก — ตรวจหลัง INSERT เสมอ
SELECT * FROM patients LIMIT 5;

-- หน้า 2 (แถว 6-10)
SELECT patient_id, hn FROM patients LIMIT 5 OFFSET 5;

-- เทียบ pandas
pd.read_sql("SELECT * FROM patients LIMIT 5", con)
df.head(5)  # เทียบเท่า

Pagination Diagram

Diagram: Pipeline

💻 ผลของลำดับ

-- ✅ ปกติ: FROM → SELECT → LIMIT
SELECT hn FROM patients LIMIT 3;

จำ pipeline นี้ไว้ — ทุก query ที่เหลือของคอร์สวางบนโครงเดียวกัน

C: sqlite3 CLI

scoop install sqlite
sqlite3 healthinfo.db
sqlite> .tables
sqlite> SELECT * FROM patients LIMIT 5;
sqlite> .quit

ดี: เบา · ใช้ในสคริปต์

📋 6 ภารกิจ ↔ เซลล์ในโน้ตบุ๊ก

✅ Self-check + Homework

• SELECT COUNT(*) FROM patients; ≈ 103 (บางแถวถูก OR IGNORE ข้าม)
• SELECT sql FROM sqlite_master; เห็น PK/UNIQUE/CHECK ครบ
• INSERT PK ซ้ำ → UNIQUE constraint failed และอธิบายได้

⌨️ คำสั่ง

🚫 Error ที่เจอบ่อย & วิธีแก้

📘 SQLite (official)

• Documentation home · About · One-file DB · When to use
• Datatypes · CREATE TABLE · PRIMARY KEY
• INSERT · SELECT · LIMIT
• IS NULL · PRAGMA table_info · CLI (.schema)

🐍 Python

• sqlite3 module · Tutorial · executemany

🛠️ Tools & เสริม

• DB Browser for SQLite — scoop install sqlitebrowser
• W3Schools SQL Tutorial — CREATE · INSERT · SELECT · PK
• สคีมาจริง: MIMIC-IV patients · OMOP person

📬 ติดต่อ

ดร.วิชิต สมบัติ — staff.sci.ubu.ac.th/wichit.s · wichit.s@ubu.ac.th

สัปดาห์หน้า: Data Warehouse & SQL Queries (WHERE/ORDER BY/aggregates) — เก็บ healthinfo.db ไว้ใช้ต่อ!